Marnowanie żywności: Wyzwanie dla globalnego systemu żywnościowego

Marnowanie żywności to kwestia, którą w Lineage staramy się utrzymywać w centrum uwagi. Nasza firma jest ośmielona naszym celem, jakim jest przekształcenie globalnego łańcucha dostaw żywności w celu wyeliminowania marnotrawstwa i pomocy w wyżywieniu świata. Traktujemy ten imperatyw poważnie. Przeciwdziałanie marnowaniu żywności zainspirowało ważne inicjatywy, takie jak program darowizn dla klientów Lineage Foundation for Good, który przekierowuje bezpieczne, pożywne nadwyżki żywności z wysypisk śmieci do potrzebujących społeczności. Inspiruje nas nawet do współpracy z organizacjami takimi jak Economist Impact, aby rzucić światło na rolę, jaką infrastruktura łańcucha żywnościowego odgrywa we wspieraniu integracyjnych i zrównoważonych systemów żywnościowych.

Marnowanie żywności pozostaje jednak złożonym problemem, który ma wiele przyczyn i nie ma łatwych rozwiązań.

W tej dwuczęściowej serii blogów przyjrzymy się bliżej wyzwaniu, jakim jest marnowanie żywności oraz wpływowi, jaki marnowana żywność ma na system żywnościowy, społeczeństwo i środowisko. W części drugiej podkreślimy, w jaki sposób Lineage, partnerzy non-profit i inni pracują nad zmniejszeniem marnotrawstwa żywności i zbadamy, jakie innowacje mogą być następne.

Jak marnowanie żywności przyczynia się do globalnego głodu i braku bezpieczeństwa żywnościowego

The Agencja Ochrony Środowiska Stanów Zjednoczonych definiuje marnotrawstwo żywności jako żywność, która nie jest ostatecznie spożywana przez ludzi i jest wyrzucana lub poddawana recyklingowi. Obejmuje to żywność, która została podana, ale nie została zjedzona, zepsutą żywność i niejadalne części żywności, takie jak skórki i skórki. Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych marnotrawstwo żywności wynosi między 30-40 procent łańcucha dostaw żywności. Chociaż jest to oszałamiająca liczba, uważamy, że stanowi ona również ogromną szansę. Poprzez proaktywne, celowe skupienie się na systemie żywnościowym i jego podmiotach, mamy realną zdolność do wprowadzania zmian poprzez tworzenie ścieżek dla żywności, która może zostać uratowana, przekierowana lub zmieniona w trakcie całego procesu.

Brak bezpieczeństwa żywnościowego jest powszechny. Badania przeprowadzone przez Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Economic Research Service wykazały, że 13,5 procent (18 milionów) amerykańskich gospodarstw domowych nie miało bezpieczeństwa żywnościowego w pewnym momencie w 2023 roku. Według raportu State of Food Security and Nutrition in the World z 2024 r., od 713 do 757 milionów ludzi mogło doświadczyć głodu w 2023 r. - jedna na 11 osób na świecie i jedna na pięć w Afryce. Oprócz głodu, raport podkreśla również, że 2,8 miliarda ludzi nie mogło sobie pozwolić na zdrową dietę w 2022 roku.  

Pomimo tych oszałamiających liczb, ważne jest, aby zrozumieć, że problemem nie jest produkcja żywności. Światowi producenci żywności hodują lub uprawiają obecnie wystarczającą ilość kalorycznego pożywienia, aby wyżywić 10 miliardów ludzi - co oznacza wszystkich obecnie żyjących, a także tych, którzy mają się pojawić do 2050 roku.  

Jako jeden z największych na świecie dostawców magazynowania w kontrolowanej temperaturze i zintegrowanych rozwiązań, w Lineage postrzegamy marnotrawstwo żywności jako, między innymi, problem łańcucha dostaw, wynikający z nieefektywności naszych obecnych łańcuchów dostaw żywności, a także wielu przeszkód w dostarczaniu żywności do ludzi tam, gdzie mieszkają. Podczas gdy praktyki rolnicze mogą nadal ulegać poprawie, uważamy, że konieczne jest, aby firmy zajmujące się łańcuchem chłodniczym, producenci żywności oraz partnerzy z sektora publicznego i prywatnego współpracowali w celu ponownego przemyślenia globalnych łańcuchów dostaw żywności, aby rozwiązać problem marnotrawienia żywności i stworzyć bardziej zrównoważony system żywnościowy.

Marnowanie żywności zdarza się wszędzie na drodze od pola do stołu

Jako konsumenci, większość z nas może odnieść się do uczucia znalezienia smutnej, zwiędłej torby szpinaku z tyłu lodówki. Niezależnie od tego, czy szpinak został zapomniany, plany posiłków uległy zmianie, czy też produkt zepsuł się przed spożyciem, rezultat jest ten sam. Marnowanie żywności się zdarza.

Według raportu 2019 Wasted Food Report, gospodarstwa domowe generują około 338 funtów zmarnowanej żywności na gospodarstwo domowe każdego roku. Jednak do strat lub marnowania żywności może dochodzić na każdym etapie łańcucha dostaw żywności - od miejsca uprawy i zbioru żywności po sprzedawców detalicznych lub restauracje, a ostatecznie na talerzu.    

Marnowanie żywności na poziomie produkcji ma wiele przyczyn

Zaspokojenie popytu konsumentów na świeżą lub mrożoną łatwo psującą się żywność przy jednoczesnym wyeliminowaniu strat lub marnotrawstwa jest wyzwaniem dla producentów, którzy mogą być hamowani przez wiele sił pozostających poza ich kontrolą.

Weźmy na przykład świeże zbiory produktów. Podczas gdy zamiarem hodowcy może być dostarczenie całego plonu na rynek w stanie świeżym, czynniki takie jak pogoda, dostępność i koszty pracy lub szkodniki mogą wpływać na jakość plonu lub zdolność do zebrania go w szczytowym momencie, aby sprostać wymaganiom rynku i premii. Co więcej, wąskie okno na zbiory może ograniczyć czas sprzedaży dla klientów lokalnych, regionalnych, a nawet międzynarodowych. Dodatkowe straty mogą wynikać z faktu, że część plonów może zostać uznana za niedoskonałą lub nienadającą się do sprzedaży. Zapobieganie przynajmniej częściowej utracie produktu jest trudne, biorąc pod uwagę te ograniczenia. Bez opcji i sytuacji awaryjnych w łańcuchu dostaw, w tym lepszych opcji natychmiastowego przechowywania i rynków wtórnych, niedoskonałe lub dodatkowe produkty są znacznie bardziej narażone na zmarnowanie lub wyrzucenie zamiast karmienia ludzi.

Zmiany klimatu oznaczają również, że rolnicy zmagają się z coraz bardziej nieprzewidywalnym światem przyrody. Powszechnym rozwiązaniem jest gromadzenie jak największej ilości produktów jako ubezpieczenia od wszelkich nieprzewidzianych strat. Ponadto, podobnie jak wszyscy inni w biznesie, rolnicy reagują na potrzeby rynkowe konsumentów, które mogą się szybko zmieniać. Te zachęty do nadprodukcji mogą prowadzić do niezamierzonego marnotrawstwa żywności, gdy koszty zbiorów nie są równoważone przez potencjalne zyski ze sprzedaży.

Straty żywności mogą wystąpić podczas transportu, szczególnie tam, gdzie infrastruktura jest niewystarczająca.

Po zebraniu żywności rozpoczyna się jej (często długa) podróż przez łańcuch dostaw żywności lub łańcuch chłodniczy. Łatwo psująca się żywność może być ładowana na ciężarówki, wagony kolejowe lub kontenery o kontrolowanej temperaturze, aby utrzymać ją w chłodzie podczas transportu. Jednak dostępność opcji transportu chłodniczego może się znacznie różnić. W miejscach, w których infrastruktura jest niewystarczająca lub nawet nie istnieje, oznacza to, że istnieje wiele możliwości utraty lub zepsucia żywności podczas transportu.

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa szacuje, że 14% globalnej żywności jest tracone podczas transportu między zbiorami a sprzedażą detaliczną, przy czym głównym winowajcą jest słaba infrastruktura. Badanie przeprowadzone w 2024 r. przez University of Michigan szacuje, że słaba lub przestarzała infrastruktura łańcucha chłodniczego jest odpowiedzialna za utratę do 620 milionów ton metrycznych żywności.

Znaczenie infrastruktury rolnej i infrastruktury łańcucha dostaw żywności zostało dodatkowo zilustrowane w badaniach opublikowanych przez Economist Impact, które badają, w jaki sposób wysokiej jakości infrastruktura może poprawić dostęp do rynków, ułatwić dostarczanie żywności w celu zwalczania marnotrawstwa żywności i umożliwić zdrowsze odżywianie.

Marnowanie żywności na poziomie producenta i przetwórcy

W przypadku niektórych produktów spożywczych, takich jak truskawki, które są zbierane świeże, ale mają stać się składnikami ciast lub innych pakowanych towarów, pierwszym przystankiem w ich podróży jest zakład przetwórstwa spożywczego. Marnotrawstwo żywności może wystąpić na tym poziomie łańcucha dostaw ze względu na normalne praktyki produkcyjne, które obejmują przycinanie lub obieranie i zmianę linii produktów. Te niejadalne części mogą trafiać na wysypiska śmieci, chyba że producent dysponuje rozwiązaniem umożliwiającym przekierowanie lub zmianę przeznaczenia odpadów organicznych.

Co więcej, praktyki etykietowania mogą prowadzić do marnowania żywności na dalszych etapach łańcucha dostaw. Żywności i Leków oraz Departament Rolnictwa nie wymagają obecnie znormalizowanych etykiet z datą przydatności do spożycia, a niektórzy producenci mogą używać niejasnych terminów - takich jak "najlepiej spożyć przed", "sprzedać do" lub "zużyć do" - co może nieumyślnie przyczyniać się do marnowania żywności, gdy ostrożni konsumenci wyrzucają całkowicie jadalną żywność na podstawie interpretacji tych etykiet.  

Przyczyny strat żywności w restauracjach i sklepach detalicznych 

Sprzedawcy detaliczni i restauracje borykają się z tymi samymi problemami, co producenci i przetwórcy. Podczas przygotowywania dań gotowych do spożycia i dań indywidualnych, resztki jedzenia mogą gromadzić się i być wyrzucane do śmieci. Niesprzedana żywność może być również przeznaczona na niefortunny koniec, gdy alternatywne kanały, takie jak programy darowizn żywności, nie są dostępne.

Błędy w obsłudze mogą również skutkować uszkodzeniem żywności i uznaniem jej za nienadającą się do sprzedaży. Nawet wielkość porcji może przyczynić się do marnowania żywności, jeśli konsumenci nie zabiorą resztek do domu lub zabiorą je do domu, ale ich nie zjedzą.

Inne, mniej przewidywalne przyczyny marnowania żywności

Ponadto żywność może zostać utracona, gdy wydarzy się coś nieoczekiwanego. Usterki sprzętu lub awarie zasilania mogą wyłączyć systemy chłodnicze. Produkty pozostawione na zewnątrz przez dłuższy czas po dostawie mogą ulec uszkodzeniu w wyniku wystawienia na działanie ciepła, żywiołów lub szkodników. Jeden mały błąd może potencjalnie zrujnować przesyłkę, nawet jeśli wszystko inne w łańcuchu działa tak, jak powinno.

Globalne łańcuchy dostaw żywności są również narażone na nieprzewidywalne obciążenia, a zakłócenie u jednego producenta lub w jednym regionie może mieć wpływ na cały łańcuch - o czym świat przypomniał sobie podczas pandemii COVID-19.

Co więcej, polityka rządowa stanowi czasami przeszkodę w dystrybucji żywności. "Nawet kraje o stosunkowo normalnych stosunkach handlowych - tj. bez stanu wojny lub sankcji - często mają różne standardy dotyczące tego, co liczy się jako "bezpieczna" żywność, a zatem są ograniczone w tym, czym mogą handlować" - powiedział dr Stephen Neel, wiceprezes ds. globalnej optymalizacji żywności w Lineage. Według USDA Food Safety and Inspection Service, kraje, które chcą "eksportować mięso, drób lub produkty jajeczne do Stanów Zjednoczonych, muszą wykazać, że posiadają regulacyjny system kontroli bezpieczeństwa żywności, który jest równoważny z systemem FSIS".

Społeczne i środowiskowe skutki marnowania żywności są zbyt duże, by je ignorować

ReFED - grupa badawcza non-profit zajmująca się ograniczaniem marnotrawstwa żywności w Ameryce - szacuje, że w Stanach Zjednoczonych 63 miliony ton żywności rocznie trafia na wysypiska śmieci, jest spalane lub gnije na polu. Ponadto Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa szacuje, że straty i marnotrawstwo żywności wynoszą ponad miliard ton żywności i 940 miliardów dolarów rocznie.

Odpady te są istotnym czynnikiem powodującym głód na świecie, a także problemem środowiskowym. Odpady żywnościowe, które rozkładają się na wysypiskach lub na polach uprawnych, są głównym źródłem emisji gazów cieplarnianych. Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska twierdzi, że odpady żywnościowe są odpowiedzialne za równowartość 55 milionów ton metrycznych emisji dwutlenku węgla każdego roku. Metan wytwarzany przez rozkładającą się żywność na wysypiskach jest jeszcze silniejszym gazem cieplarnianym, dodaje USDA.

Co więcej, marnowanie żywności pociąga za sobą marnowanie innych zasobów i negatywny wpływ na środowisko. Według Food Foolish: The Hidden Connection Between Food Waste, Hunger and Climate Change, każdego roku na całym świecie potrzeba więcej wody do uprawy wyrzuconej żywności niż zużywa jakikolwiek kraj na świecie. To marnotrawstwo jest dodatkowo potęgowane przez wszystkie dodatkowe nakłady potrzebne do produkcji - nawozy, nasiona, paliwa kopalne i siłę roboczą.

Poza kosztami środowiskowymi, marnowanie żywności przyczynia się do globalnego braku bezpieczeństwa żywnościowego. Ostatecznie, brak bezpieczeństwa żywnościowego występuje, gdy nie ma wystarczającej ilości żywności we właściwym miejscu i czasie, aby utrzymać ludzi tam mieszkających.

Światowa Organizacja Zdrowia definiuje bezpieczeństwo żywnościowe jako "sytuację, w której wszyscy ludzie mają fizyczny, społeczny i ekonomiczny dostęp do wystarczającej ilości bezpiecznej i pożywnej żywności, która zaspokaja ich potrzeby żywieniowe i preferencje żywieniowe".  

Zintegrowana Klasyfikacja Fazy Bezpieczeństwa Żywnościowego uznaje region za znajdujący się w stanie głodu, gdy "co najmniej 20% populacji jest nim dotknięte, przy czym około jedno na troje dzieci jest poważnie niedożywione, a dwie osoby umierają dziennie na każde 10 000 mieszkańców z powodu głodu lub interakcji niedożywienia i chorób".

Wojna lub klęski żywiołowe mogą spowodować brak bezpieczeństwa żywnościowego w dowolnym miejscu, nawet w historycznie stabilnych krajach.

"Dodatkowo, w miejscach takich jak Stany Zjednoczone, czynniki społeczno-ekonomiczne, takie jak poziom dochodów, status zatrudnienia, rasa, pochodzenie etniczne lub posiadanie niepełnosprawności mogą decydować o tym, czy dana osoba lub rodzina może uzyskać odpowiednie odżywianie" - powiedziała Hannah Hoskins, dyrektor wykonawczy Lineage Foundation for Good.

Należy również zauważyć, że istnieją obszary, w których dostęp do niedrogiej, pożywnej żywności jest ograniczony lub nie ma go wcale; jest to często spowodowane brakiem inwestycji ze strony sektora publicznego lub prywatnego i szczególnie dotyka społeczności o wyższych wskaźnikach ubóstwa - miejskich i wiejskich.

Lepszy system żywnościowy jest możliwy

Biorąc pod uwagę skalę problemu i jego wpływ, podjęcie działań mających na celu ograniczenie marnowania żywności powinno być oczywiste w całym systemie żywnościowym.

Właśnie dlatego Lineage dąży do zmiany naszego łańcucha dostaw żywności i pomaga wyeliminować marnotrawstwo. W rzeczywistości współzałożyciele naszej firmy postanowili przekształcić branżę chłodniczą i łańcuch dostaw żywności od samego początku swojej podróży.

Uważamy, że innowacje i ulepszone łańcuchy dostaw są niezbędne do osiągnięcia tego celu; jednak do wyeliminowania pierwotnych przyczyn marnotrawienia żywności potrzebna będzie pełna prasa sądowa, obejmująca konsumentów, przedsiębiorstwa, organizacje non-profit i sektor publiczny.

W naszym następnym poście przyjrzymy się sposobom, w jakie firmy takie jak Lineage wykorzystują wiedzę opartą na danych i technologię do tworzenia bardziej odpornego i zrównoważonego łańcucha dostaw żywności. Zwrócimy również uwagę na organizacje non-profit, które pracują nad ponownym przemyśleniem naszego łańcucha żywnościowego. Wreszcie, zbadamy kilka innych nowych pomysłów i innowacyjnych rozwiązań, które są obiecujące w walce o zapobieganie marnowaniu żywności. Bądź na bieżąco z częścią drugą.

Uwaga: Autorzy tego bloga składają najszczersze podziękowania wielu ekspertom merytorycznym, którzy przyczynili się do powstania tej serii blogów, dzieląc się swoją wiedzą na temat łańcucha dostaw żywności, przyczyn marnowania żywności i jego powiązań z brakiem bezpieczeństwa żywnościowego. Dziękujemy również wielu autorom raportów i artykułów, do których odwołujemy się na tym blogu; ich praca jest nieocenionym źródłem informacji.