Voedselverspilling: een probleem dat we samen kunnen oplossen

In onze vorige blogpost hebben we uiteengezet hoe de vele oorzaken van voedselverspilling samen leiden tot miljoenen pond aan voedselverlies per jaar, wat bijdraagt aan de uitstoot van broeikasgassen en verspilling van hulpbronnen. Hoewel dit een enorm probleem is, zien we het ook als een kans. Door de onderliggende oorzaken van voedselverspilling aan te pakken, kan voedselonzekerheid worden teruggedrongen en kan een duurzamer voedselsysteem worden gecreëerd.

Lineage, een van ’s werelds grootste koelketenbedrijven, loopt voorop in de sector bij het herontwerpen van een voedselvoorzieningsketen met minder verspilling. Door Lean-principes toe te passen, gebruik te maken van datagestuurde inzichten en te investeren in nieuwe technologieën, werken we eraan om verspilling in onze bedrijfsvoering uit te bannen en de wereld te helpen voeden.

Maar om een probleem dat zo groot en complex is als voedselverspilling aan te pakken, is gezamenlijke actie nodig. In dit artikel leggen we uit welke rol de bredere koelketen speelt bij het terugdringen van voedselverspilling en wat Lineage op een andere manier aanpakt om een duurzamere voedselketen te creëren. We kijken ook naar enkele non-profitorganisaties die zich inzetten om ons falende voedselsysteem te herstellen. Tot slot verkennen we een aantal andere nieuwe ideeën en innovatieve oplossingen die veelbelovend zijn in de strijd tegen voedselverspilling.

Tot slot hopen we dat je inziet dat er tal van manieren zijn waarop we samen de voedselketen kunnen veranderen, en dat je geïnspireerd raakt om actie te ondernemen om een einde te maken aan voedselverspilling.

De rol van de koelketen bij het terugdringen van voedselverspilling

De koelketen is de essentiële infrastructuur waarmee bederfelijke levensmiddelen worden opgeslagen en vervoerd op hun weg van de productielocatie naar het bord van de consument. Ze bestaat uit een uitgebreid netwerk van temperatuurgecontroleerde magazijnen, logistieke knooppunten, gekoelde transportvoertuigen zoals vrachtwagens of treinwagons, en de duizenden werknemers die als hoeders van ons voedsel fungeren.

De koelketen speelt per definitie een grote rol bij het terugdringen van voedselverspilling, aangezien deze twee belangrijke factoren die voedselbederf veroorzaken tegengaat: temperatuur en tijd. Veel voedingsmiddelen moeten immers worden gekoeld of ingevroren, of hebben daar baat bij, en dankzij tijdige transportmogelijkheden kunnen consumenten die voedingsmiddelen langer consumeren.

Er is een gezegde dat sommige professionals in de koelketen gebruiken om hun werk te beschrijven: „Houd het koud, houd het afgedekt en houd het in beweging.” Dat is een enorme simplificatie van de werkelijkheid. Zij zijn verantwoordelijk voor de opslag en verwerking van enorme hoeveelheden verschillende soorten bederfelijke levensmiddelen, vaak bij verschillende temperaturen en voor uiteenlopende tijdsduur, om ervoor te zorgen dat deze veilig op uw bord terechtkomen. Dit uitdagende maar essentiële werk vereist frequente monitoring en temperatuurcontroles, het correct registreren van meerdere gegevenspunten voor duizenden producten, het naleven van veiligheidsprotocollen en het voldoen aan regelgeving die sterk kan variëren per producttype en regio.

De teamleden van Lineage zijn trots op de rol die we vervullen als hoeders van de voedselketen, en we hanteren gestandaardiseerde processen om de producten van onze klanten zorgvuldig te behandelen, zodat zowel aan de voedselveiligheidsnormen als aan de kwaliteitsverwachtingen van onze klanten wordt voldaan zolang deze producten onder ons beheer staan.

Ons Food Optimization-team speelt een cruciale rol in deze inspanningen en zoekt, in de zeldzame gevallen waarin de productkwaliteit wordt aangetast, naar alternatieve oplossingen om te voorkomen dat voedsel op de vuilstort terechtkomt.

Neem het volgende voorbeeld: een product wordt als onverkoopbaar beschouwd vanwege een drukfout op de verpakking. Als er geen twijfel bestaat over de voedselveiligheid en -kwaliteit, kan de klant ermee instemmen het product door te sturen naar secundaire markten, zoals discountwinkels. Zo krijgt het voedsel nog een kans om bij de consument terecht te komen, in plaats van op de vuilstort te belanden. Secundaire markten vormen een van de vele oplossingen om voedselverspilling tegen te gaan. Andere mogelijkheden zijn het doneren van producten aan voedselbanken of opvangcentra en het hergebruiken van bepaalde voedingsmiddelen als diervoeder of voor compostering.

Naast dit soort processen bieden ontwikkelingen op het gebied van het IoT, telematica en sensoren nog een mogelijkheid om voedselverspilling tegen te gaan. Door dit soort apparaten in de hele koelketen in te zetten, kunnen potentiële problemen worden gesignaleerd voordat ze tot voedselverlies leiden. Bepaalde telematicasystemen houden bijvoorbeeld de temperatuur in vrachtwagens of treinwagons in realtime in de gaten en sturen een waarschuwing wanneer er mogelijk een probleem is. Dit geeft professionals in de koelketen de kans om snel te reageren en te voorkomen dat voedsel bederft. Op dezelfde manier kunnen koelhuizen die verse producten verwerken ethyleensensoren gebruiken om het ethyleengehalte in ruimtes waar vers fruit en groenten worden opgeslagen te monitoren en te regelen, om zo de kans op vroegtijdige rijping te verminderen.

Manieren waarop Lineage gebruikmaakt van geavanceerde technologie en innovatieve processen om voedselverspilling tegen te gaan

Bij Lineage benaderen we innovatie vanuit de gedachte dat we problemen uit de praktijk willen oplossen. Daarom heeft Lineage geïnvesteerd in baanbrekende technologie en datawetenschap om onze bedrijfsvoering te optimaliseren en verspilling tegen te gaan.

Lineage Link een voorbeeld van hoe dit idee in de praktijk wordt toegepast. Lineage Link ons eigen klantenplatform waarmee klanten hun voorraden, bestellingen, zendingen en transportafspraken binnen ons magazijnnetwerk actief kunnen beheren. Het systeem combineert gegevens van leveranciers, producten, voorraden, vervoerders en klanten op één platform dat meer inzicht en bruikbare informatie biedt, zodat klanten hun toeleveringsketens beter kunnen beheren. Met al deze informatie binnen handbereik kunnen supply chain-managers zelfs voedselverspilling voorkomen door ervoor te zorgen dat de juiste hoeveelheid producten op de juiste locaties aanwezig is om aan de vraag te voldoen.  

Het automatiseren van bepaalde processen binnen de magazijnactiviteiten van de koelketen, zoals het in ontvangst nemen van pallets, kan ook helpen om voedselverspilling tegen te gaan door voorraadnauwkeurigheid. Lineage heeft een eigen systeem ontwikkeld met de naam Lineage Eye dat de ontvangst van pallets in sommige van haar magazijnen automatiseert. Lineage Eye maakt gebruik van camera’s en computervisie – een vorm van kunstmatige intelligentie – om producten op een pallet te identificeren, productetiketten te lezen en die informatie sneller en nauwkeuriger in het magazijnbeheersysteem vast te leggen dan bij handmatige ontvangstprocessen het geval is. Evenzo, geautomatiseerde opslag- en ophaalsystemen kunnen worden ingezet om menselijke fouten bij de verwerking te verminderen. Hoewel de nauwkeurigheid van de voorraad op het eerste gezicht misschien een ondergeschikte kwestie lijkt, kan dit een kettingreactie veroorzaken als er een verkeerd artikel wordt verzonden of verkeerd in het magazijn wordt opgeborgen, wat zelfs tot voedselverspilling kan leiden als bederfelijke producten over de houdbaarheidsdatum heen gaan.  

Daarnaast maken we gebruik van ons strategisch gelegen netwerk van koel- en vrieshuizen over de hele wereld om bederfelijke levensmiddelen sneller bij de consument te krijgen. Veel van onze vestigingen bevinden zich om deze reden in dichtbevolkte, voor de distributie cruciale markten en havenlocaties. Onze vestiging in Savannah Fresh is hiervan een uitstekend voorbeeld. Deze locatie, gelegen nabij de haven van Savannah en met een verwerkingscapaciteit van maximaal 1,4 miljoen pond verse producten per dag, biedt cross-dockingdiensten en directe toegang tot de snelwegen 16 en 95. Hierdoor kunnen vrachtwagens binnen één tot twee dagen rijden vele belangrijke steden in het zuidoosten en middenwesten van de Verenigde Staten bereiken. Die snelle levering helpt de kwaliteit te behouden en voedselverlies voor deze gevoelige producten te verminderen. 

En we zijn nog maar net begonnen! Lineage onderzoekt en test nieuwe oplossingen met hulp van ons Data Science-team. Bij ons proefproject met een biogasinstallatie in Oxnard, Californië, zetten we lokaal voedselafval om in hernieuwbare energie met behulp van een anaërobe vergister. Het systeem van de vergister verwerkt voedselafval door het af te breken tot biogas. Het project vermindert de uitstoot door voedsel niet meer naar stortplaatsen te brengen, maar het te hergebruiken als hernieuwbare energiebron. Het proefproject heeft veelbelovende resultaten opgeleverd en we blijven manieren verkennen om de biogasinstallatietechnologie uit te breiden op geselecteerde locaties binnen ons netwerk.

Non-profitorganisaties die de voedselketen herzien 

Lineage staat niet alleen in de strijd tegen voedselverspilling. Zowel in de Verenigde Staten als wereldwijd zijn er tal van non-profitorganisaties die de werking van ons voedselsysteem herzien en zo bijdragen aan een duurzamere toekomst waarin iedereen voldoende te eten heeft.

De Lineage Foundation for Good, een onafhankelijke non-profitorganisatie, is hier een voorbeeld van. De stichting wordt gedreven door haar kernmissie: het terugdringen van voedselverspilling en het bestrijden van voedselonzekerheid. Zij streeft ernaar een dynamische band tot stand te brengen tussen voedselproducenten en gemeenschappen, waardoor veilig en kwalitatief hoogstaand voedsel dat anders ongebruikt zou blijven, snel en eenvoudig kan worden doorgesluisd naar mensen in nood.

Om dit idee in de praktijk te brengen, heeft de Stichting het ‘Customer Product Donation Program’ opgezet om donaties te stimuleren en te vergemakkelijken van klanten die voedsel opslaan in een Lineage-faciliteit. Dankzij dit programma en de vrijgevigheid van Lineage-klanten is er meer dan 41 miljoen pond aan voedsel gedoneerd – van diepgevroren fruit en groenten tot pizza’s en pasta’s! Deze producten worden doorgestuurd naar partnerorganisaties die zich inzetten voor de bestrijding van honger, zoals Feeding America en het Global Foodbanking Network, of naar gemeenschappen in nood tijdens crisissituaties of natuurrampen.  

Daarnaast heeft de stichting meer dan 8 miljoen dollar geïnvesteerd in subsidies voor lokale voedselbanken, andere maatschappelijke organisaties en programmaondersteuning. Nog indrukwekkender is dat een groot deel van het werk van de stichting wordt verricht door vrijwilligers, die samen meer dan 38.000 vrijwilligersuren hebben gemaakt.

Terwijl de Lineage Foundation for Good zowel wereldwijd als nationaal Foundation for Good voor voedselzekerheid, pakken andere organisaties dit probleem aan in hun eigen gemeenschappen. Een van die organisaties is Make Food Not Waste. Hun doel is om de voedselverspilling in Michigan tegen 2030 te halveren door ervoor te zorgen dat overtollig voedsel wordt opgegeten door mensen in nood en niet op stortplaatsen terechtkomt.

Deze innovatieve non-profitorganisatie neemt overtollige producten van boerderijen, supermarkten en andere voedseldistributeurs in ontvangst, evenals overgebleven ingrediënten van lokale restaurants, en verwerkt deze tot heerlijke maaltijden van hoge kwaliteit. Sinds de opening van hun eerste ‘Upcycling Kitchen’ in 2021 hebben de chef-koks meer dan 250.000 maaltijden bereid. De maaltijden worden allemaal bereid door professionele, creatieve chef-koks die samen wekelijkse menu’s samenstellen waarin het ontvangen voedsel optimaal wordt benut. Zo kunnen ze de producten die niet in de maaltijden van die week kunnen worden gebruikt, direct invriezen of conserveren en bewaren voor later, waardoor voedselverspilling wordt voorkomen. Je zou nooit raden dat deze maaltijden zijn gemaakt van geüpcyclede ingrediënten. De chef-koks van Make Food Not Waste hebben als voorbeelden van hun creativiteit een heerlijke frittata en aardappelhash met jerk-maïsrelish bereid.

Naast het daadwerkelijk terugwinnen en bereiden van voedsel spelen ook technologische ontwikkelingen een rol bij het terugdringen van voedselverspilling. ReFED is een in de VS gevestigde non-profitorganisatie die samenwerkt met partners uit het hele voedselsysteem om voedselverspilling aan te pakken. In plaats van uit te gaan van aannames, pleit ReFED voor op feiten gebaseerde oplossingen en onderscheidt de organisatie zeven belangrijke actiegebieden waarop het voedselsysteem zijn inspanningen moet richten om voedselverspilling te voorkomen, voedsel te redden en te recyclen: 

• De oogst optimaliseren
• De productdistributie verbeteren
• Productbeheer verfijnen
• Het productgebruik optimaliseren
• Consumentenomgevingen opnieuw vormgeven
• Programma’s ter bestrijding van voedselverspilling
• Programma’s en oplossingen voor de recycling van voedselafval

Ze werken aan verbeteringen op deze gebieden met hun ReFED Insights Engine, een online datacentrum dat de nieuwste inzichten, statistieken en richtlijnen biedt om besluitvormers binnen de voedselketen te helpen actie te ondernemen. De Insights Engine is momenteel de meest uitgebreide gegevensbron over voedselverlies en -verspilling in de VS.

Op basis van hun gegevens en inzichten werkt ReFED ook samen met bedrijven en biedt het op maat gemaakte analyses, capaciteitsopbouw en adviesdiensten. Daarnaast heeft ReFED het Catalytic Grant Fund gelanceerd, een financieringsinitiatief dat is opgezet om verandering in het voedselsysteem te stimuleren. Het fonds verstrekt katalytisch kapitaal aan organisaties die werken aan oplossingen voor voedselverspilling, en helpt hen zo belemmeringen op systeemniveau te overwinnen en de risico’s van nieuwe innovaties te verminderen.

Nieuwe ideeën en oplossingen om voedselverspilling tegen te gaan

Innovatie zit bij Lineage in ons DNA en we zijn voortdurend op zoek naar manieren om de voedselketen te verbeteren. In 2024 organiseerden we onze Food Chain Innovation Challenge om nieuwe oplossingen te vinden in de strijd tegen voedselverspilling. Honderden teams schreven zich in, en de inzendingen werden beoordeeld door een vooraanstaande jury die onze ambitie deelt om een betere voedselketen op te bouwen. Tijdens de wedstrijd kwamen talrijke oplossingen naar voren, en één bedrijf werd uitgeroepen tot winnaar van de hoofdprijs: Ryp Labs.

Ryp Labs is een start-up die voedselverspilling wil tegengaan door de houdbaarheid van verse groenten en fruit te verlengen – producten die vaak een aanzienlijke bijdrage leveren aan voedselverspilling. Hun unieke oplossing bootst de natuurlijke afweermechanismen van planten na om het bederfproces te vertragen. Ze kunnen deze oplossing toepassen op diverse voedselveilige dragers – bijvoorbeeld stickers voor op losse stuks fruit, maar ook kartonnen inlegvellen of zakjes voor grotere oppervlakken en kratten met groenten en fruit – om de houdbaarheid van bepaalde soorten vers fruit en groenten te verlengen door de groei van micro-organismen te remmen. Omdat de oplossing van Ryp Labs de houdbaarheid verlengt, kunnen voedselproducenten de productkwaliteit verbeteren en meer voedsel naar de detailhandel sturen, terwijl consumenten meer tijd hebben om van hun producten te genieten zodra ze deze mee naar huis hebben genomen. Het is echt een win-winsituatie in de strijd tegen voedselverspilling.

Een andere innovatieve aanpak om voedselverspilling tot een minimum te beperken komt van de start-up Mimica, die een nieuwe invulling geeft aan de manier waarop we de versheid van voedsel bepalen. Mimica heeft de Bump Tag en de Bump Cap ontwikkeld – temperatuurgevoelige indicatoren die nauwkeurige informatie over de versheid geven – om onnodige verspilling tegen te gaan door vage of verwarrende houdbaarheidsdata te vermijden. De producten maken gebruik van een plantaardige gel die reageert op temperatuurveranderingen en bobbelig wordt wanneer het voedsel of de dranken bederven. Wanneer het product bederft, wordt de gel vlakker en komen er bobbels tevoorschijn die aangeven dat de houdbaarheidsdatum is verstreken. Deze aanpak is bijzonder innovatief omdat Mimica zich richt op het aanpakken van consumentengedrag dat bijdraagt aan voedselverspilling. Veel mensen baseren zich uitsluitend op de houdbaarheidsdatum om te beoordelen of hun voedsel nog veilig is om te eten, met als gevolg dat ze uit overmatige voorzichtigheid volkomen goed voedsel weggooien. Mimica stelt consumenten in staat om meer uit hun voedsel te halen en tegelijkertijd gemoedsrust te behouden.

Natuurlijk zijn technologie en innovaties alleen niet voldoende om voedselverspilling een halt toe te roepen. Ook logistiek en steun vanuit de gemeenschap spelen een belangrijke rol. B12Give is een organisatie die zich inzet om overtollig voedsel op te halen en te herverdelen onder mensen in nood. Hun doel is om tegen 2040 100% van het overtollige voedsel in heel Canada te herverdelen. Om dit doel te bereiken, wil B12Give de toonaangevende logistieke partner worden voor voedingsdetailhandelaren in de hele voedselketen die hun ongebruikte voedsel nuttig willen inzetten en overschotten uit hun bedrijfsvoering willen elimineren. Het bedrijf is opgericht door Tony Colley, die zelf te maken had gehad met voedselonzekerheid en financiële moeilijkheden. Hij begon te werken bij een cateringbedrijf en zag hoeveel ongebruikt, volkomen goed voedsel er na evenementen werd weggegooid. Toen hij getuige was van deze verspilling, besloot hij actie te ondernemen. Hij begon zijn missie om zichzelf en anderen te helpen voeden door het overtollige voedsel tijdens zijn woon-werkverkeer te herverdelen onder lokale opvangcentra. Zijn passie voor het herverdelen van voedsel aan mensen in nood is uitgegroeid tot een invloedrijke organisatie die veel Canadezen helpt en andere bedrijven een oplossing biedt om voedselverspilling te verminderen. Tot nu toe heeft B12Give 70.000 pond aan voedsel ingezameld, wat heeft geleid tot 55.000 verstrekte maaltijden.

Samen geven deze organisaties en bedrijven vorm aan de toekomst van voedsel. Hun vastberadenheid en betrokkenheid zorgen ervoor dat ze verandering teweegbrengen op het gebied van voedselverspilling en tegelijkertijd helpen bij de bestrijding van voedselonzekerheid. Door middel van samenwerkingsverbanden, innovatie en een streven naar duurzaamheid laten ze zien dat een wereld met minder verspilling en meer voeding binnen handbereik ligt. We putten moed uit de inspanningen van nieuwe start-ups en ondernemers die voedselverspilling op creatieve, nieuwe manieren aanpakken.

Een betere voedselketen is mogelijk… Laten we die samen opbouwen

Bij Lineage ligt de nadruk sterk op voortdurende verbetering, terwijl we werken aan een nieuwe invulling van de wereldwijde voedselketen om voedselonzekerheid tegen te gaan en verspilling in onze vestigingen uit te bannen. Maar er zijn tal van manieren waarop iedereen kan meedoen aan de strijd tegen voedselverspilling. Of het nu gaat om vrijwilligerswerk bij een van de geweldige non-profitorganisaties die hierboven zijn genoemd, het invoeren van een van deze innovatieve producten in de bedrijfsvoering van je organisatie of het verminderen van je eigen voedselverspilling thuis. Elke stap in de richting van duurzaamheid in de voedselketen, hoe groot of klein ook, draagt bij aan een positief effect.